مسئلهء قرآن مىتواند به صورت بهترين مبين اين وحدت اصولى بشمار آيد اعتقاد شيعه ، آن چنان كه شيخ صدوق بيان كرده است ، چنين است : « اعتقاد ما دربارهء قرآن اين است كه اين كتاب ، كلام خدا ، وحى او ، سخن و كتاب اوست ، كه بر ( پيامبر ) نازل شده است . . . هرگز از اين پيش و پس ( آينده و گذشته حوادث عالم ) اين كتاب حق باطل نشود ( و تا قيامت حكومتش و حكمتش باقيست ) زيرا او فرستاده خداى مقتدر حكيم ستوده صفات است ( قرآن سوره 41 ، آيه 42 ) و اعتقاد ما اين است كه خداى متعال و سبوح قدوس ، خالق و وحىكننده و ولى و حافظ و گوينده آن است . اعتقاد ما اين است كه قرآن كه خدا بر پيامبرش نازل كرد همين است كه در ميان مردم در بين دو جلد قرار دارد . و آن همان چيزى است كه در دست‌هاى مردم است و زياده بر اين نيست . تعداد سوره‌هاى آن كه بطور كلى مورد قبول است ، صد و چهارده سوره مىباشد . » ( 100 ) در اين جملات صدوق ، دو نكته قابل توجّه است . اول ، شيعه ، همانند معتزله بر اين عقيده است كه قرآن ، كلام حادث خداست و آن چنان كه اشعريه تعليم دادند و سنّيان هم رسما آن را پذيرفتند قديم نيست . نكته دوم و مهمتر اين است كه تمام متن قرآن كه به صورت متن ادبى مورد قبول عامه همه جا يافت مىشود شيعيان همچون سنّيان آن را دربست پذيرفته‌اند . از اين رو اين سخن كه شيعيان اعتقاد دارند كه بخشى از قرآن از متن موجود آن حذف شده است ، افتراى محض مىباشد . در عين حال ، در اينجا قصد ما اين نبود كه به تفصيل به جزئيات اعتقادات شيعى يا بسط و تكوين نظام‌هاى كلامى و احكام آن در مراحل پيشرفته‌اش هم چنان كه اين حقيقت در مورد اهل تسنّن در اسلام هم صادق بود ، بپردازيم . در اين اثر هدف ما اين نبود كه سهم عمده شش امامى را كه بعد از امام صادق ( ع ) به هدايت جامعه پرداختند و پس از آنان امامت شيعه ، به اثنى عشرى شهرت يافت بررسى كنيم . در اين اثر منظور ما تنها اين بود كه موجبات پيدايش و تكوين نخستين تمايلات مذهبى تشيّع را كه شيعيان خود را بدان وسيله از بقيه جامعه مسلمانان ممتاز ساختند ، بررسى و پىگيرى كنيم . با در نظر گرفتن آنچه كه در سراسر اين اثر بحث شد و توجّه به